विराटराजाको दरबार पुनर्निर्माण सुरु

विराटनगर । विराट दरबार परिसरमा रहेको प्राचीन भग्नावशेष संरक्षणको प्रयास शुरु भएको छ । पुरातत्व विभागको टोलीले मुल ढिस्कोको रुपमा रहेको भग्नावशेषलाई संरक्षण गर्ने कार्य शुरु गरेको हो । 

पुरातत्व विभागको टोलीले यसअघि माटोले छोपेर राखिएको ढिस्को माथिको माटो पन्छाएर त्यसमाथि नयाँ आवरण बनाउने कार्य शुरु गरेको हो । 

कन्जरभेसन भनिने यस विधिमा प्राचीन संरचनाको मौलिक स्वरुपलाई बचाई राख्दै संंरक्षण गर्ने कार्य गरिन्छ । 

यो विधिमा प्राचीन संरचनाको ढाँचामा प्रयोग भएको इँट्टा जस्तै आकार प्रकारको नयाँ इँट्टा राखेर नयाँ लेयर तयार गरिनेछ ।

त्यसो गर्दा ढाँचाको वास्तविक स्वरुप अनुसार इँट्टा फुटाएर मुनिको लेयरझैं वास्तविकता झल्किने गरी जडान गरिनेछ । 

विराट दरबार परिसरको यो ढाँचा झण्डै २५ सय वर्ष पुरानो रहेको पुरातत्वविद् हरिप्रसाद भुसालले जानकारी दिए । 

उक्त ढाँचा मन्दिरको हुन सक्ने उनले बताए । सो ढाँचामा प्रयोग भएको प्राचीन इट्टाहरूको लम्बाई चौडाई झण्डै ३४ इन्च बाई १७ इन्च छ । 

ती इँट्टाहरूलाई माटो प्रयोग गरी एकअर्कासँग जोडिएको छ । पुरातत्व विभागले यस ढाँचामा प्रयोग भएको इँट्टाको नमुना संकलन गरी अर्डर दिएर काठमाडौंबाट सोही आकार प्रकारको इँट्टा झिकाईसकेको छ । सोही इँट्टा कन्भजरभेसनको क्रममा प्रयोग गरिने छ । 

ढिस्को माथि नयाँ लेयर बनाउने क्रममा सिमेन्ट र बालुवाको साटो प्राचीन कालको विधि सुर्खी चुनाको प्रयो गरी जडान गरिने छ । 

सिमेन्ट र बालुवाबाट इँट्टा जोड्दा त्यसको टिक्ने उमेर ४० देखि ५० वर्ष हुने भएपनि सुर्खी चुनाबाट इँट्टा जोड्दा त्यसको उमेर घटीमा सय वर्ष हुने पुरातत्वविद् भुसालले बताए । 

सुर्खी चुनामा प्रयोग हुने सुर्खी भनेको इँट्टाको धुलो हो भने मानिसले खान प्रयोग गर्ने चुनालाई बालुवामा मिसाएर प्रयोग गरिन्छ । 

इँट्टा जडानका लागि सुर्खी चुना तयार गर्ने क्रममा १ भाग चुना, २ भाग सुर्खी र २ भाग बालुवा मिसाएर सिमेन्टको विकल्पमा सुर्खी चुना तयार गरिन्छ । 

मंसिर १७ बाट कन्जरभेसनको काम शुरु गरेको विभागको टोलीले पुस १५ सम्म सो कार्य सम्पन्न गर्ने जनाइएको छ । 

यसअघि सँधै माटो मुनि पुरिएको अवस्थामा रहने ढिस्को वास्तविकझैं मुल स्वरुपमा देखिने भएपछि यस ठाउँमा जिज्ञासु तथा दर्शनार्थीहरूको आवागमन बढने अपेक्षा गरिएको छ ।