बीपीको सम्झनामा कांग्रेसको भविष्य

नेपाली लोकतन्त्रका अग्रदूत, जननायक तथा नेपाली कांग्रेसका संस्थापक नेता विश्वेश्वरप्रसाद (बीपी) कोइरालाको ४४औँ स्मृति दिवसका अवसरमा उहाँप्रति भावपूर्ण श्रद्धाञ्जली अर्पण गर्दछु।

लोकतन्त्र, राष्ट्रियता, लोकतान्त्रिक समाजवाद र राष्ट्रिय मेलमिलापको उहाँको विचार आज पनि नेपालको राजनीतिक यात्राका लागि उत्तिकै सान्दर्भिक र प्रेरणादायी छन्।

बीपीले केवल एउटा राजनीतिक दलको स्थापना गर्नुभएन, उहाँले विचार, सिद्धान्त र जनताको सर्वोच्चतामा आधारित राजनीतिक संस्कारको जग बसाल्नुभयो।

बीपी कोइरालाले भन्नुभएको थियो, "जनता नै सार्वभौम हुन्।"

उहाँको सम्पूर्ण राजनीतिक जीवन सत्ता प्राप्तिका लागि होइन, जनताको अधिकार, स्वतन्त्रता, सम्मान र समृद्धिका लागि समर्पित थियो।

उहाँले परिकल्पना गर्नुभएको नेपाली कांग्रेस कुनै व्यक्तिको वरिपरि घुम्ने संगठन होइन, लोकतान्त्रिक मूल्य, संस्थागत प्रणाली र जनविश्वासमा आधारित पार्टी हो।

त्यसैले बीपीलाई सम्झनुको अर्थ केवल श्रद्धाञ्जली अर्पण गर्नु होइन, उहाँका विचारलाई व्यवहारमा रूपान्तरण गर्नु हो।

आज नेपालको राजनीति फेरि जनविश्वासको कठिन परीक्षाबाट गुज्रिरहेको छ। संविधान कार्यान्वयनको एक दशक पूरा हुँदै गर्दा पनि सुशासन, रोजगारी, आर्थिक विकास, सेवा प्रवाह र राजनीतिक स्थायित्वका क्षेत्रमा जनअपेक्षाअनुसार परिणाम देखिन सकेको छैन।

ठूलो सङ्ख्यामा युवा रोजगारीको खोजीमा विदेशिन बाध्य छन्, उद्योग–व्यवसाय चुनौतीमा छन्, कृषिले अपेक्षित प्राथमिकता पाउन सकेको छैन र नागरिकमा राजनीति तथा राजनीतिक दलप्रतिको विश्वास क्रमशः कमजोर हुँदै गएको अनुभूति हुन्छ।

यस्तो अवस्थामा लोकतान्त्रिक आन्दोलनको नेतृत्व गरेको नेपाली कांग्रेसले आत्मसमीक्षा गर्दै जनविश्वास पुनः स्थापित गर्ने ऐतिहासिक जिम्मेवारी बहन गर्नुपर्छ।

नेपाली कांग्रेस केवल चुनाव जित्ने पार्टीका रूपमा सीमित हुनु हुँदैन। यो लोकतन्त्रको संरक्षण, सुशासनको प्रवर्द्धन, सामाजिक न्यायको सुनिश्चितता र राष्ट्रिय हितको नेतृत्व गर्ने राजनीतिक शक्ति बन्नुपर्छ। त्यसका लागि गुटगत प्रतिस्पर्धा र व्यक्तिगत स्वार्थभन्दा माथि उठेर विचार, नीति, संगठन र कार्यशैलीलाई संस्थागत रूपमा सुदृढ बनाउन आवश्यक छ।

बीपीले स्थापित गर्नुभएको राजनीतिक संस्कार पनि यही थियो—व्यक्तिभन्दा संस्था ठूलो हुन्छ, पदभन्दा सिद्धान्त ठूलो हुन्छ।

आजको युवा पुस्ता परिवर्तन, नवप्रवर्तन र परिणाममुखी राजनीतिका पक्षमा उभिएको छ।

उनीहरू पारदर्शिता, प्रविधिमैत्री शासन, उद्यमशीलता, सामाजिक न्याय, रोजगारी र उत्तरदायी नेतृत्व चाहन्छन्।

त्यसैले कांग्रेसले युवालाई केवल नारामा सीमित राख्ने होइन, नीति निर्माण, संगठन सञ्चालन र नेतृत्वका विभिन्न तहमा सार्थक अवसर प्रदान गर्नुपर्छ।

युवाको ऊर्जा, सिर्जनशीलता र क्षमतालाई संगठनको मूल शक्ति बनाउनु आजको आवश्यकता हो।

तर, अनुभवलाई बेवास्ता गरेर कुनै पनि संस्था दीर्घकालीन रूपमा सफल हुन सक्दैन। नेपाली कांग्रेसको इतिहास, लोकतान्त्रिक आन्दोलन, संविधान निर्माण र राष्ट्रिय संकटका कठिन घडीमा अनुभवी नेतृत्वले खेलेको भूमिका अमूल्य छ।

अनुभवले दूरदृष्टि, धैर्य, संयमता र राजनीतिक परिपक्वता दिन्छ भने युवाको ऊर्जाले नयाँ सोच, गति र परिवर्तनको साहस दिन्छ।

त्यसैले आज कांग्रेसभित्र पुस्ताबीच प्रतिस्पर्धा होइन, समन्वयको संस्कृति आवश्यक छ।

अनुभवी नेतृत्वको मार्गदर्शन र युवाको सक्रिय भूमिकाको सन्तुलनले मात्रै संगठनलाई जीवन्त, गतिशील र भविष्यमुखी बनाउन सक्छ।

बीपीले जनतालाई मालिक बनाउने राजनीतिक संस्कारको परिकल्पना गर्नुभएको थियो।

तर आज कतिपय अवस्थामा जनताभन्दा सत्ता, पद र व्यक्तिगत स्वार्थलाई प्राथमिकता दिइएको भन्ने आलोचना सुनिन्छ।

यस्तो प्रवृत्तिले लोकतन्त्र कमजोर बनाउँछ र जनविश्वास घटाउँछ।

कांग्रेसले फेरि जनताको सेवकका रूपमा आफूलाई स्थापित गर्नुपर्छ।

पार्टीको वास्तविक शक्ति सरकारमा होइन, जनताको विश्वासमा हुन्छ भन्ने सन्देश व्यवहारबाट प्रमाणित गर्नुपर्ने समय आएको छ।

आगामी दिनमा कांग्रेसले गाउँदेखि केन्द्रसम्म संगठनलाई थप सुदृढ बनाउँदै आन्तरिक लोकतन्त्र, योग्यताको सम्मान, पारदर्शी नेतृत्व छनोट, समयानुकूल नीति निर्माण र कार्यकर्ताको सम्मानलाई प्राथमिकता दिनुपर्छ।

डिजिटल युगअनुसार संगठनलाई आधुनिक, प्रविधिमैत्री र प्रभावकारी बनाउनुका साथै युवाको सक्रिय सहभागिता सुनिश्चित गर्नुपर्छ।

नयाँ पुस्ताले आफ्ना विचार र क्षमताका आधारमा नेतृत्वमा पुग्ने वातावरण सिर्जना गर्न सके मात्रै संगठनप्रति उनीहरूको अपनत्व र विश्वास अझ बलियो हुनेछ।

बीपीको राष्ट्रिय मेलमिलापको नीति आज पनि उत्तिकै सान्दर्भिक छ।

लोकतन्त्रमा राजनीतिक प्रतिस्पर्धा स्वाभाविक हो, तर राष्ट्रिय हितका विषयमा संवाद, सहकार्य र सहमति अपरिहार्य हुन्छ। आर्थिक सुधार, सुशासन, संविधानको प्रभावकारी कार्यान्वयन, सामाजिक सद्भाव र लोकतन्त्रको सुदृढीकरणका लागि कांग्रेसले सबै लोकतान्त्रिक शक्तिसँग सहकार्यको वातावरण निर्माण गर्न अग्रसर हुनुपर्छ।

बीपीको मेलमिलापको दर्शनले आजको विभाजित राजनीतिक वातावरणलाई सहकार्यतर्फ उन्मुख गराउन महत्वपूर्ण मार्गदर्शन दिन सक्छ।

आज नेपाली कांग्रेसले जनतालाई स्पष्ट सन्देश दिन आवश्यक छ—अनुभवी नेतृत्वको परिपक्वता र युवाको ऊर्जाको समन्वयबाट मात्र बीपीको सपना साकार पार्न सकिन्छ।

पुरानो पुस्ताको अनुभव र नयाँ पुस्ताको जोश एकआपसमा पूरक हुन्, प्रतिस्पर्धी होइनन्।

यही समन्वयले संगठनलाई अनुशासित, जनमुखी, सशक्त र आगामी पुस्ताको विश्वास जित्न सक्षम बनाउनेछ।

बीपीको सपना केवल सरकार परिवर्तन गर्नु थिएन; उहाँको लक्ष्य राजनीतिक संस्कार, लोकतान्त्रिक मूल्य र जनउत्तरदायी शासनको स्थापना गर्नु थियो।

उहाँले चाहनुभएको कांग्रेस जनताको साथी, लोकतन्त्रको रक्षक, सामाजिक न्यायको पक्षधर र राष्ट्रहितको पहरेदार हो।

त्यसैले आज पनि हामीलाई "मालिक कांग्रेस" होइन, "मित्र कांग्रेस" चाहिएको छ—जनताको सुख–दुःखमा सँगै उभिने, अनुभवी नेतृत्वको मार्गदर्शन र युवाको ऊर्जाको समन्वयबाट राष्ट्र र संगठनको भविष्य निर्माण गर्ने कांग्रेस।

बीपी कोइरालाको ४४औँ स्मृति दिवसमा उहाँप्रति पुनः हार्दिक श्रद्धाञ्जली अर्पण गर्दै उहाँले देखाउनुभएको लोकतन्त्र, राष्ट्रियता, लोकतान्त्रिक समाजवाद र राष्ट्रिय मेलमिलापको मार्गलाई व्यवहारमा आत्मसात् गर्ने सङ्कल्प गरौँ।

अनुभवी नेतृत्वको परिपक्वता र युवाको सिर्जनशील ऊर्जालाई एकताबद्ध गर्दै बलियो, जनउत्तरदायी, आधुनिक र भविष्यमुखी नेपाली कांग्रेस निर्माण गर्नु नै उहाँप्रति सच्चा श्रद्धाञ्जली हुनेछ।